Plantenwerkgroep
Dit seizoen inventariseren we op de woensdagavonden in twee kilometerhokken. We maken dan een zo volledig mogelijke lijst van de plantensoorten in een gebied van een vierkante kilometer en dragen zo bij aan de kennis over de verspreiding van planten in Nederland. De inventarisaties wisselen we af met bezoeken aan een aantal andere gebieden, waarvan geen volledige lijst wordt bijhouden. Voor beide activiteiten is niet veel voorkennis nodig. We determineren af en toe met de flora of met mobiele apps, en leren zo de meest algemene plantensoorten herkennen. Af en toe ontdekken we iets bijzonders.
Gewoonlijk starten we om 19.30 u op locatie, maar vanwege de kortere daglengte beginnen we op 19 en 26 augustus en 2 september al om 19.00 u (zie de vetgedrukte data hieronder).
Het eerste kilometerhok is 147 – 453, een deel van Heidestein. We verzamelen op de parkeerplaats langs de Arnhemse bovenweg met adres Heidestein 1-3, 10.
Data: 24/6, 22/7,19/8.
Het tweede kilometerhok is 147 – 448. Het verzamelpunt is Broekweg 2, Driebergen.
Data: 8/7, 5/8, 2/9
Op de “vrije” woensdagen gaan we naar de volgende bestemmingen:
Datum Bestemming Startpunt
1 juli Zanderij Maarn Bergweg 7, Maarn
15 juli Amerongse bovenpolder Parkpl. Kasteel Amerongen
29 juli Leersumse veld Parkpl. Maarsbergseweg
12 augustus Fort Rijnauwen Parkpl. Theehuis Rijnauwen
26 augustus 19:00u De Paltz Parkpl. De Bergjes, Soest
9 september 20:00u Afsluiting veldseizoen Nader te bepalen
Natuurlijk proberen we zo veel mogelijk met elkaar mee te rijden; graag onderling afspreken.
Kampeerweekend 2026
Nadere informatie bij Arnout Imhof: tel. 06-11750323 of e-mail: a.imhof@ziggo.nl.
Het kampeerweekend van de Plantenwerkgroep gaat dit jaar naar de Viroinstreek, gelegen in het zuiden van België. Het riviertje de Viroin heeft dit dal gevormd in een dikke kalklaag, de Calestienne. Bijzonder is de aanwezigheid van vele kloven (dolines) die gevormd zijn door het instorten van holtes ontstaan door het oplossen van kalksteen door regenwater. Op de kalkheuvels liggen loofbossen en droge graslanden met een warm microklimaat. We verwachten veel typerende kalkflora die we thuis niet of nauwelijks tegenkomen.
De precieze kampeerplaats wordt later bekendgemaakt. De deelnemers zorgen zelf voor de kampeeruitrusting. Aankomst vanaf vrijdagochtend, terugreis maandagmiddag. Er wordt centraal ingekocht voor ontbijt, lunch, etc. Avondeten wordt geregeld in overleg met de deelnemers. Aanmelden graag vóór 1 mei bij Arnout Imhof (a.imhof@ziggo.nl of 06 11750323). Graag bij opgave ook vermelden of je eventueel wilt rijden.
Geschiedenis
De plantenwerkgroep is op initiatief van Wim Haver opgericht in april 1989. Mensen van het eerste uur waren o.a. Louis Dederen (coördinator), Karin Uilhoorn, Joke Bosch, Krieno Kolthof, Edith te Wechel en Albert Dees. In het geboortejaar werd meteen begonnen met het inventariseren van kilometerhokken, volgens een voorstel van Floron. Uit het jaarverslag van 1989: ‘behalve dat het een tastbaar resultaat oplevert, leer je op die manier planten kennen en omdat we niet alles uit het hoofd weten, wordt er ook regelmatig gedetermineerd aan de hand van verschillende Flora’s. Kortom, het is gezellig en leerzaam.’
Zo was het en zo is het: leerzaam en gezellig, ook in de 21e eeuw! Leuk detail: er werd in het eerste jaar geïnventariseerd op Rijnwijck, een landgoed dat we ook dit jaar (het 20e seizoen!) weer gaan bezoeken. In het tweede jaar was de groep uitgegroeid tot 15 leden. Dit aantal is door de jaren heen grofweg gelijk gebleven: op dit moment hebben we 13 leden. Natuurlijk vielen er mensen af, maar er kwamen er ook weer bij. Na ongeveer zeven jaar de kar getrokken te hebben gaf Louis Dederen het stokje in 1996 over aan Paul Starmans en Jan Katsman. Na de verhuizing van Paul kwam Bea Gaikhorst de coördinatie versterken.
Wanneer je de jaarverslagen doorkijkt hebben we door de jaren heen toch heel veel leuke plaatsen bezocht, vooral op onze dagexcursies. Ik zal ze niet allemaal opnoemen, maar een paar “highlights” wil ik wel even vermelden. In 1996 gingen we een weekend naar Schiermonnikoog. Dat beviel zo goed dat we sinds een aantal jaren in juni een weekend organiseren op diverse plekken: Vlieland, Drentse Aa, Zeeland. Ook voor 2008 staat er een weekend gepland, dit keer in Twente.
In 1999 bezochten we het hoogveengebied “Haute Fagne” in België en een akkeronkruidenreservaat in Zuid-Limburg (Wahlwiller) met naakte lathyrus en akkerboterbloem. Eerder zagen we daar o.a. groot spiegelklokje. Een paar jaar later gingen we naar Moresnet, ook weer gecombineerd met Zuid-Limburgse hellingen. Overigens is Zuid-Limburg altijd een favoriet gebied geweest en gebleven. We zijn er diverse keren geweest: Bovenste Bos, omgeving Bunde en diverse hellingbossen, o.a. Savelsbos. We bezochten verspreid over de jaren diverse duingebieden: Noord Hollands duinreservaat, Amsterdamse Waterleidingduinen en Meyendel. Ook Twente staat goed aangeschreven en werd diverse keren bezocht.
De kilometerhok-inventarisaties vonden altijd plaats volgens een strak schema in gebieden in de directe omgeving. Ook hier geen volledige opsomming, maar een kleine greep. Zo bezochten we de omgeving van Slot Zeist, landgoed Blikkenburg en Wulperhorst. Leuke vondst op Blikkenburg was blauw walstro, op een voormalige maïsakker bij Blikkenburg vonden we spiesleeuwebek. Op een terrein aan de Laan van Rijnwijck werd ooit het mosbloempje gevonden en op Rijnwijck zelf de zwaardrus. Ook Heidestein, dat in 2008 een gezamenlijk inventarisatieproject van de werkgroepen van onze afdeling wordt, is door ons al diverse keren bezocht. Aangetroffen soorten o.a. stekelbrem, kruipbrem en koningsvaren.
Nieuw Amelisweerd en De Niënhof werden bezocht in het kader van het Landelijk Meetnet Flora en voor een totaalinventarisatie. Natuurlijk werden de bossen bij Austerlitz niet vergeten, met ook daar blauw walstro. Een hele leuke plek vonden we langs de Broekweg: agrimonie in de berm en kleine egelskop en moersspirea in de sloot.
In ons driewekelijkse schema besteedden we steeds twee avonden aan de inventarisaties, op de derde “vrije” avond gingen we vaak iets verder weg ter “eigen lering ende vermaeck”. Zo kwamen we terecht in de Bennekomse Meent (Gelderse Vallei), Kasteel Rijnhuizen (stinzenflora), Plantage Willem III (Digitalis lanata, Duits viltkruid en kwartels!), Amerongse Bovenpolder (extensief beheerde hooilanden, groot streepzaad, vogelmelk),
Een voor ons lang lopend project was de inventarisatie van de golfbaan in Bunnik,
Onder begeleiding van De Vlinderstichting hebben we van 1997 tot 2003 een aantal plekken op de golfbaan onderzocht. Doel: proberen een beheersvorm te vinden die ruimte geeft aan de natuur op de baan en tevens voor de golfers acceptabele condities oplevert. Kort na de aanleg was er nog relatief veel ruigte en verstoring. We vonden bijv. rode waterereprijs op een heuveltje en moersandijvie, die in latere jaren waren verdwenen. Een bijzondere vondst was de distelbremraap.
Als de condities in het veld verminderen trekken wij ons terug in onze huizen en beginnen aan de winteravonden. We bedenken nieuwe bestemmingen voor het volgende seizoen, verdiepen ons in een bepaalde plantengroep, laten ons bijpraten over de planten die wellicht door de stijgende temperaturen in ons land nieuw opduiken of zich sterk uitbreiden of laten ons door reislustige werkgroepsleden meevoeren naar verre oorden als Nieuw Zeeland, Equador, Spanje of Polen.
Wat ik persoonlijk heerlijk vind aan de excursies en met name aan de weekenden is de ongedwongen sfeer, het niet hebben van haast, de gezelligheid en natuurlijk het feit dat je veel te zien krijgt. We kijken overigens niet alleen naar planten. Ook voor de vogels is ruime aandacht (telescopen gaan meestal mee!), insecten komen geheid in Kees z’n netje terecht en sinds Matthijs bij de club hoort zijn ook de mossen niet meer veilig. De kwaliteit op plantengebied blijft gewaarborgd door de aanwezigheid van Patrick, beroepsgedeformeerde florist.
In 2009 vierden we ons 20-jarig bestaan met een weekend bij de Oisterwijkse vennen. Het weer zat niet echt mee, maar het was erg gezellig en heel leuk om ook een aantal oudgedienden weer eens te zien. Bovendien zagen we op de zaterdag bij mooi weer heel mooie gebieden en planten.
De opzet van onze activiteiten blijft door de jaren heen gelijk, iedereen vindt het driewekelijkse schema van inventariseren en bijscholen nog steeds prettig.
Met ingang van juni 2021 is de werkgroep er een van KNNV en IVN.
Jan Katsman
