Landschapswandelingen

Leden vragen om wat langere wandelingen door interessante of bijzondere streken en landschappen. Dit werkgroepje komt tegemoet aan deze wensen. We bieden wandelingen aan door streken met een bijzonder karakter, cultuur en natuur. Te voet gaand ervaar je dit goed. Je staat onderweg stil bij de bijzonderheden van het landschap en bij de natuur om je heen. We wandelen in oktober, november en december eenmaal per maand op vrijdag.

In deze maanden wandelen we in het stroomgebied van de Kromme Rijn tussen Wijk bij Duurstede en Utrecht. Je loopt door een rivierenlandschap dat vanaf 1122 is vastgelegd, ‘bevroren’. Bij Wijk bij Duurstede is deze hoofdstroom van de Rijn afgedamd, waardoor de voortdurende veranderingen door de werking van rivieren stopten. Het waterpeil is hierdoor vastgezet. Er waren geen dijken meer nodig. Het hele stroomgebied werd ontwaterd en ontgonnen. Je loopt door een landschap met veel middeleeuwse kenmerken en dat is goed te zien!

Op 4 september 2026 vond de eerste wandeling plaats vanuit hartje Utrecht, het Domplein, stroomopwaarts naar Odijk. De stad dankt de werfkelders langs de Oude Gracht aan de afdamming van de Nederrijn in Wijk in 1122. We volgden de rivier de stad uit langs een paar lunetten, verdedigingswerken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dan liepen we verder pal langs de Kromme Rijn over het jaagpad, langs een tolhuis en door de gespaarde natuur van Amelisweerd. Het pad scheert met de soms wat bredere rivier langs de oude kern van Bunnik. De historische waterweg kruist spoor – en autosnelweg. We bleven het jaagpad volgen tot Odijk. De komen de drie wandelingen volgend we de Kromme Rijn verder.

Praktische info

De ochtendwandelingen hebben een afstand van 10-15 km over zoveel mogelijk onverharde paden. Tijdens de wandeling zullen we waarnemingen delen en waar het mooi past en van toepassing is, uitleg geven. De wandelingen duren 3-4 uur afhankelijk van de afstand. We maken liefst gebruik van openbaar vervoer naar het vertrekpunt van iedere wandeling te gaan. We kunnen na afloop nog wat gaan drinken en napraten.

Graag vooraf aanmelden bij Freek den Dulk. Dan ontvang je een uitnodiging met meer specifieke gegevens, waaronder de startplek en vertrektijd.

Meer informatie te verkrijgen bij: Freek den Dulk (0621287412) freek@piode.nl en
Wim van der Ende (06 5144 5773) fotografie@wimvanderende.com

Vrijdag 2-10: vanaf Odijk naar Cothen

Odijk ligt in een iets hogere binnenbocht van de Kromme Rijn. We pikken de draad weer op en volgen het jaagpad. Aan de oostzijde van Odijk eindigt de Langbroekerwetering in de Kromme Rijn. Deze wetering is de hoofdafwatering van het ontginningsgebied tussen Kromme Rijn en Heuvelrug. (Dit is voor later, de wandeling in december.) We blijven op het jaagpad. De geringe hoogteverschillen zijn kenmerkende landschappen, gevormd door de prehistorische rivier. De oude stroomruggen en oeverwallen zijn zandig en bijzonder geschikt voor fruitteelt en akkerbouw. En dit zie je om je heen. We passeren kasteel Beverweert in de resten van een moeras. Hier is geen jaagpad meer, we blijven dicht bij de rivier en steken deze over bij een schutsluis. Verderop is opnieuw een oversteek terug naar de westelijke oever. Het is weer mogelijk pal naast de Kromme Rijn te lopen, ook onder een verkeersbrug door. De route blijft langs het water gaan, ook bij een afgesneden grote rivierbocht, een meander, van de Oude Kromme Rijn. Bij de Ossenwaard is het dijkloze stroombed van de rivier verbreed voor nieuwe natuur. Cothen is een fruitdorp, omringd door boomgaarden.

Vrijdag 6-11: vanaf Cothen naar Wijk bij Duurstede

De oude schilderachtige kern van Cothen ligt aan de Kromme Rijn tegenover kasteel Rhijnestein. Ook tussen Cothen en Wijk heeft de rivier meer ruimte gekregen. De wandeling blijft de Kromme Rijn volgen zoveel als mogelijk is rond het oude centrum van Wijk bij Duurstede. We bezoeken het verrassend geringe beginpunt van de Kromme Rijn bij de afdamming uit het jaar 1122, gelegen tussen de oude stadsmuur en kasteel Duurstede. We kijken ook naar de grote waterinlaatsluis in de dijk bij de haven en de hoge molen op de stadsmuur. Deze sluis is ontworpen in het kader van de Nieuwe Hollandse Waterlinie voor voldoende water in de Kromme Rijn. De lagergelegen landerijen langs de rivier richting Utrecht konden dan onder water gezet worden. In het historische centrum aan de Nederrijn is ook Museum Dorestad gevestigd; gratis voor Museumkaarthouders. Er is volop horeca.

Vrijdag 11-12: vanaf Wijk bij Duurstede naar Leersum.

Vanuit Wijk lopen we een stukje met Kromme Rijnstroom mee tot waar de Amerongerwetering in de rivier eindigt. Eenmaal voorbij de oeverwallen van de Kromme Rijn met fruitboomgaarden loop je het cope-ontginningslandschap in naar Overlangbroek.

Het oude moeras in de uiterwaard van de Kromme Rijn tussen de rivier en de Utrechtse Heuvelrug is na 1122 drooggelegd en ontgonnen. Hiervoor werden de Langbroekerwetering en de Gooyer wetering gegraven Plekken met een natte zware kleibodem leenden zich slechts voor houtteelt. Hier loop je door eeuwenoude grienden met vooral essenhakhout. Dit hout kent vele toepassingen. Om de 7 à 10 jaar werd en de stammen geoogst, vooral voor brandhout (o.a. voor bakkers, brouwerijen, wasserijen en verwarming) in de stad Utrecht. De essenstoven en ook elzen- en eikenstoven en wilgengrienden – ook stobben of stoelen genoemd – liepen opnieuw uit en bereiken hoge leeftijden. Erop vormen zich zeldzame mossen, korstmossen en paddenstoelen. Dit gebied telt ongeveer 400 ha griend en is een Natura 2000 gebied (gebiedsnummer 81. Type in de zoekregel van je pc: natura 2000, gebied 81 voor een beschrijving van het gebied).

Na de grienden steken we de Langbroekerwetering over en lopen door het copelandschap naar de Gooyerwetering. Het is vooral weidegebied. De boerderijen staan aan de dijken van de weteringen. Ook dit gebied is middeleeuws; de cope is een maat uit de ontginningstijd na 1122. Een cope is 130 meter breed en 1250 meter lang precies de afstand tussen de weteringen. Per boerderij is dit 14 ha.

Vanaf de Gooyerwetering lopen we door Landgoed met kasteel Broekhuizen naast het gehucht Darthuizen, gelegen in een zandgrondlandschap. Onze route voert naar de Darthuizer Poort tussen de Darthuizerberg en de Donderberg. De poort is een doorbraak door de Heuvelrug door opgehoopt smeltwater na de laatste ijstijd. Gaat dit zien!

Freek den Dulk (06 21287412) en Wim van der Ende (06 5144 5773)