Natuurwerkgroep
De natuurwerkgroep is elke vrijdagmiddag actief aan de slag in verschillende werkgebieden. We doen het beheer van onder meer heideveldjes en specifieke korstmossengebieden. Dat houdt in dat we opslag (jonge boompjes, bramen en struiken verwijderen. Opslag verwijderen doen we ook rond jeneverbessen, zodat ze meer licht krijgen. Gericht beheer is nodig om deze biotopen in stand te houden. In het winterseizoen proberen we zoveel mogelijk zaailingen te ‘oogsten’ voor MeerBomenNu. De zaailingen worden door MeerBomenNu gratis uitgedeeld voor de herplant, zodat ze een tweede kans krijgen. Verder proberen we waar zinvol invasieve exoten te bestrijden zoals Japanse duizendknoop (De Zoom / Op Hees) en Amerikaanse vogelkers.
Iedereen die mee wil doen, éénmalig of vaker, is van harte welkom. Er wordt elke vrijdagmiddag – tenzij het weer te slecht is – gewerkt van 13.30 tot 16.30 uur. Aanmelden kan bij Simone Laanbroek via natuuurwerkgroep@ziggo.nl.
Praktische informatie
– Werkdag: wekelijks op de vrijdagmiddag van 13.30 tot 16.30 uur, halverwege is er een pauze. Het is geen verplichting om elke week mee te doen, bij slecht weer wordt de middag geannuleerd.
– Werklocatie: er wordt afwisselend gewerkt in de omgeving van Bilthoven, Den Dolder, Soest en Zeist.
– Gereedschap om mee te werken kan zelf worden meegenomen, maar is ook beschikbaar. Er wordt alleen met handgereedschap gewerkt. Verder zijn (oude) kleren in laagjes, werkhandschoenen en stevige schoenen nodig.
– Werkzaamheden: heidevelden schonen, vrijzetten jeneverbessen, vrijzetten oude eiken, onderhoud korstmosherstelgebied, aanpak invasieve exoten zoals Japanse Duizendknoop en Amerikaanse Vogelkers, lanen schonen.
– Werkterreinen: Ridderoordse bos, Oude Tol en Willem Arntszhoeve en het bosgebied de Kozakkenput, de Hees en
de Zoom tussen Soest en vliegbasis Soesterberg.
– Terreineigenaren: Ridderoordse bos, Oude Tol en Willem Arntszhoeve en Kozakkenput Utrechts Landschap, de Hees ASR, de Zoom Gemeente Soest.
– De werkzaamheden worden in overleg met de terreinbeheerders gedaan.
Geschiedenis
Meedoen met de Landelijke Natuurwerkdag in 2010 en 2011 had een vijftal KNNV-leden zo enthousiast gemaakt voor natuuronderhoudswerk, dat op dinsdag 13 maart 2012 de natuurwerkgroep werd opgericht. Eenmaal in de drie weken gingen we op de vrijdagmiddag aan de slag. Eerst het heideveldje in het Ridderoordsebos, waar we op de Landelijke Natuurwerkdagen waren we begonnen met het verwijderen van de opslag, verder geschoond. Later In overleg met de boswachter van het Utrechts Landschap andere klussen in de regio uitgevoerd.
Elk jaar werd een locatie aangemaakt voor de Landelijke Natuurwerkdag. De boswachter had altijd mooie klussen voor ons. Regelmatig werden deelnemers aan de natuurwerkdag lid van de natuurwerkgroep evenals nieuwe KNNV-leden, zodat het aantal deelnemers gestaag groeide. Al hebben we ook om verschillende redenen afscheid genomen van leden.
In 2016 kwam één van de leden met het idee om ook heideveldjes te gaan schonen in het gebied de Hees van de ASR. De frequentie van de werkdagen werd daarom opgehoogd naar eenmaal per twee weken. Het gebied de Hees grenst aan de Zoom, ook daar kon het nodige aan natuuronderhoudswerkzaamheden gedaan worden. Door op verschillende locaties te werken, zijn de werkzaamheden gevarieerder geworden. Er zijn lichtere taken, maar ook zwaarder fysiek werk, iedereen kan meedoen naar vermogen en voorkeur. Door het enthousiasme van de groep en genoeg werk om te doen, is eind 2019 besloten nogmaals de frequentie te verhogen, nu naar eenmaal per week. De Corona pandemie heeft de werkwijze wat veranderd, maar heeft de groep niet kunnen stoppen, natuurlijk worden wel de algemene maatregelen in acht genomen.
Geïnteresseerd of enthousiast geworden, je kan altijd een keer mee doen om te bezien of het bevalt.
Jaarverslag 2025 Natuurwerkgroep
2025 is weer een mooi natuurwerkjaar geweest. Er is veel gedaan en er is ook weer het nodige gebeurd. Er zijn 47 natuurwerkmiddagen geweest. In het najaar hebben we 4x meegedaan met MeerBomenNu, toen zijn boompjes geoogst, die later gratis worden uitgedeeld en elders herplant. In verband met het weer is de middag 4x afgelast en 1 week tussen kerst en oud-nieuw hebben we niet gewerkt.
In het begin van het jaar zijn we verder gegaan met het schonen en uitbreiden van het heideveld in de Oude Tol. We dachten klaar te zijn, maar er mocht nog wat meer opslag worden verwijderd. Daarom in oktober er weer aan de slag gegaan en de activiteiten voorlopig afgerond. De hei ligt er mooi bij, de uitbreiding naar de zuidoosthoek is gerealiseerd. Het geeft een prettig gevoel als je iets kan afvinken.
De volgende klus die we in het loop van het jaar konden afvinken is het jeneverbesveld in het Ridderoordse bos. Op de Landelijke natuurwerkdag van 2024 waren we daar gestart met opschonen en uitbreiden en dat is in twee etappes afgerond. Naast Pijpenstrootje, zijn er veel Amerikaanse vogelkersen verwijderd. Natuurlijk is ook de opslag op de hei weggehaald en daar waar er gaten in het kroondak zaten, is de ondergroei verwijderd. De jeneverbessen staan er weer prima bij en nu maar hopen dat de hei zich gaat uitbreiden.
De boswachter, Jessie Brandon, had twee nieuwe klussen voor ons. Het Utrechts Landschap wil een corridor maken van de vliegbasis over het ecoduct op Hees, via een klein stukje van hei van de Gemeente Soest naar de zuidelijke heitjes van de Willem Arntszhoeve. Vanaf het fietspad en aan beide zijden van het paadje tot ongeveer de bosrand alle opslag verwijderd, het zuidelijkste heitje ook geschoond. De corridor loopt door naar het veldje ten noorden van het fietspad dat in het verlengde van de Dagpauwoog. Het is nu aan het Utrechts Landschap om de grotere bomen te vellen.
Een andere klus is het opschonen van het westelijke heitje op de Willem Arntszhoeve. Daar stonden veel dennetjes en als je die weghaalt, zie je direct resultaat. Met Landelijke Natuurwerkdag zijn we daar bezig geweest met een aantal mensen van de eigen werkgroep en buitenstaanders. Het weer was niet optimaal, toch werden er veel dennetjes geoogst voor MeerBomenNu. Voor de kerst wilde MeerBomenNu graag alternatieve kerstbomen hebben, die hebben we ook van dat veld gehaald. De klus is nog niet af, dus dat wordt in 2026 vervolgd.
In februari konden we nog aan de slag in het bosgebied de Kozakkenput. Een paar middagen aan de buitenrand van de Krakelingheide gewerkt. Na het broedseizoen mochten we het gebied niet meer in als gevolg van wolven perikelen. Na de dood van Bram werden alle beperkingen opgeheven en mochten we het gebied weer in. Op verzoek van het Utrechts Landschap als eerste het heideveldje naast de Franse put geschoond en aan de zuidkant uitgebreid. Ook hier wil het Utrechts Landschap een corridor maken en wel richting “boomheide”. In 2026 gaan we een strook aan de noordkant van de boomheide schonen. Dan is het aan Landschap om de bomen die daartussen staan te laten vellen.
Ook weer werkzaamheden voor de ASR gedaan. Het noordelijkste heideveldje is ontdaan van Groot Laddermos, dode heidestruiken, pijpenstrootje en opslag. Na een paar regenbuitjes was al te zien dat de heide weer op kwam, precies wat de bedoeling was. Het andere heitje zal in 2026 worden gedaan.
Ook veel Amerikaanse vogelkersen aan de rand van de kapvlakte verwijderd. Op en rond de kapvlakte ook wat opslag verwijderd, maar daar moet het komende jaar weer wat meer aandacht aan besteed worden.
Groot nieuws is, met dank aan Marlies Blom van BoerenNatuur Utrecht Oost, dat eindelijk na jaren van allerlei onderzoeken en aanvragen de vergunning er is om een poel te graven aan de noordkant van het ASR gebied. Hopelijk kunnen de graafwerkzaamheden nog voor het komende broedseizoen gedaan worden.
Tot slot ook voor de gemeente Soest bezig geweest. We hebben heitje langs de Dolderseweg met de korstmossen grondig geschoond en een corridor gemaakt naar de jeneverbessen die erachter staan. We zijn verder gegaan met de Lange duinen. Langzaam maar gestaag vordert het schonen van de heideplekken. Hopelijk kunnen we volgend jaar aan het Jesserunbos beginnen. Verder hebben we ook weer wat opslag rond jeneverbessen verwijderd. Aan het einde van het jaar zijn we op heitje bij het ecoduct op Hees aan de slag gegaan, aanvankelijk om de berkjes voor MeerBomenNu te oogsten en later om de hei verder te schonen. Ook dat is een klus die we volgend jaar af hopen te maken. Op alle andere heideveldjes van de gemeente Soest hebben we samen met de beheerder wel gekeken, maar deze hadden dit jaar nog niet echt onze aandacht nodig. Volgend jaar weer eens kijken.
In de afgelopen jaren ben ik soms wel eens bang dat we niet genoeg werk in de toekomst zouden hebben, maar er is tot nu toe alleen maar werk bijgekomen. Bovendien ben je nooit klaar in de natuur, als je niet aan heidebeheer doet, is het in tien jaar een bos geworden. Zoals boven ook te lezen is, zijn er al wat klussen die op ons wachten.
Simone Laanbroek
